του Βασιλείου Σκιαδά, Θεολόγου
Η φράση
«ευλογείτε» έχει επικρατήσει στον ορθόδοξο μοναχισμό και στον ι. κλήρο
έχει αντικαταστήσει τις συνηθισμένες κοσμικές φιλοφρονήσεις. Πρόκειται
άραγε για μιά συνήθεια με βαθύτερο νόημα ή για κάποιο επιπλέον κενό
λόγο; Αρχικά ποιά είναι η έννοια του ρήματος «ευλογώ;» Η σημασία του
ρήματος αυτού είναι τριπλή.
ΕΥΛΟΓΕΙ πρώτα
ο Θεός τον άνθρωπο παρέχοντας του τις πνευματικές και φυσικές δωρεές
Του. Δίνοντας ο Θεός την ευλογία Του προς τον άνθρωπο του δείχνει τον
έπαινο και το εγκώμιο για την προς Αυτόν αφοσίωση του. Τον ενισχύει με
τον τρόπο αυτό, για να ανταποκριθεί στον πνευματικό
του αγώνα και να ζήσει «εν ειρήνη και μετανοία». Του παρέχει, εφόσον το
ζητεί ο ίδιος ο άνθρωπος, τη Χάρη του Αγίου Πνεύματος, ώστε να οδηγηθεί
στη σωτηρία και στη λύτρωση.
Ακόμη με την ευλογία Του ο Θεός δίνει στον άνθρωπο τη δυνατότητα «να
μετατίθεται από το σκοτάδι της κακίας στο φως του Χριστού» γράφει ο Άγιος Μακάριος ο Αιγύπτιος.
Τέλος, τον ενισχύει για ν΄αποκτήσει όχι τα περιττά αλλά τα απαραίτητα για τη ζωή του αγαθά.
Την ευλογία Του την παρέχει ο Θεός με τους λειτουργούς Του, οι οποίοι
έχουν την εξουσία από την ταμιούχο της Θείας Χάριτος Εκκλησία, να
ευλογούν εκ μέρους του Θεού πρόσωπα και πράγματα.
ΕΥΛΟΓΕΙ ύστερα
ο άνθρωπος το Θεό. Αυτό ακριβώς κάνει όταν «ευλογεί» το Θεό με τη
Λατρεία, προσφέροντας τον έπαινο και τη δόξα, που αρμόζει σ΄Αυτόν.
Ευλογούμε, λοιπόν εμείς οι άνθρωποι το Θεό, σημαίνει πως δοξάζουμε,
δοξολογούμε και λατρεύουμε Αυτόν αυθόρμητα. Ο Θεός ως «ανεδεής» δεν έχει
ανάγκη των δικών μας εγκωμίων, έχουμε όμως εμείς ανάγκη να εκφράζουμε
τη βούληση και την αγάπη μας προς το Θεό. Δεν είναι τυχαίο ότι όλες οι
ιερές Ακολουθίες αρχίζουν με το: Ευλογητός ο Θεός ημών πάντοτε...».
Με τη διαρκή ευλογία του Θεού ο άνθρωπος απαλλάσσεται από τη
«δυναστεία των αισθητών» και αποκτά της ειρήνη της καρδιάς και τη γαλήνη
των λογισμών. Στερεώνεται στη μνήμη του Θεού και βαδίζει το δρόμο της
σωτηρίας, που είναι το να μνημονεύει και να θυμάται πάντοτε το Θεό. Ό,
τι είναι το ψάρι έξω από το νερό, είναι και ο άνθρωπος μακριά από τη
μνήμη του Θεού.
ΕΥΛΟΓΕΙ τέλος ο άνθρωπος το συνάνθρωπο του. Με την ευλογία, δηλαδή τον καλό μας λόγο προς τον συνάνθρωπο μας εφαρμόζουμε την
εντολή του Κυρίου; «Ευλογείτε τους καταρωμένους υμάς» (Ματθ. 5, 14).
Δηλαδή, με το λόγο Του αυτό ο Κύριος μας παραγγέλλει να ευχόμαστε
στο Θεό ν΄αποστείλει το Έλεος Του και τα αγαθά Του σ΄εκείνους που μας
καταριούνται και μας μισούν κυρίως για τις θρησκευτικές μας πεποιθήσεις.
Κι εδώ κρύβεται η μεγαλύτερη δυσκολία για την εφαρμογη του «ΕΥΛΟΓΟΥΜΕ»
στο συνάνθρωπο μας, γιατι έχουμε να αντιπαλαίσουμε με τον κακό εαυτό
μας, που τείνει να μειώνει και να κακολογεί τους άλλους.
Αλήθεια αν μας χαρακτήριζε αυτή η «ευλογία» προς τον πλησίον μας, πόσες
και πόσες σκηνές και πόσες παρεξηγήσεις δεν θα προλαμβάνονταν στην
καθημερινή μας ζωή;
Η ΕΥΛΟΓΙΑ μας λοιπόν καλείται να γίνει κατακόρυφη προς το Θεό αλλά και
οριζόντια προς τους συνανθρώπους μας. Αντί των κενών και έρημων πνευματικού
νοήματος λόγων - για τους οποίους θα μας ζητήσει λόγο ο Θεός -
προτιμότερο και αξιότερο είναι να ευλογούμε. Να ευλογούμε πρώτα τον
τρισυπόστατο Θεό αλλά και τους συνανθρώπους μας ύστερα. Έτσι θα έχουμε
κι εμείς τις ευλογίες του Θεού και θα συντονιζόμαστε με τους Αγγέλους
και τους δίκαιους, που ευλογούν διαρκώς το Θεό.
περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία, τ. Σεπτεμβρίου 1995.
