Κυριακή 11 Απριλίου 2021

Στρατηγός Μακρυγιάννης: Ο Πατριάρχης Γρηγόριος Ε’ συνεχιστής του Ρήγα!

(Επιμέλεια Στέλιος Κούκος)

Απόσπασμα από το έργο «Στρατηγού Μακρυγιάννη Απομνημονεύματα». Μεταγραφή από το πρωτότυπο Γιάννης Βλαχογιάννης, επεξεργασμένη από τον καθηγητή Γιάννη Καζάζη.

Εδώ εις Αθήνα ήρθε ένας πρωτοεταιρίστας [πρώτα μέλη της Φιλικής Εταιρείας] Λουκάς Λιονταρίδης [Λεονταρίδης], προκομμένος άνθρωπος. Πιαστήκαμεν [γίναμε] φίλοι. Τον ρώτησα δια τον πατέρα της λευτεριάς μας, τον μακαρίτη Ρήγα Βελεστίνο [Βελεστινλή (1757-1798)], πώς προδόθη. Μου είπε πολλά.

Αφού τον πρόδωσαν και σκοτώθη, τότε ο Σουλτάνος πρόσταξε τον μακαρίτη Πατριάρχη [Ιερομάρτυρα Γρηγόριο Ε’] και το᾿ ᾿δωσε ό,τι κατήχησες το᾿ ᾿χαν δώση, οπού ήταν του Ρήγα, και του είπε ν᾿ αφορίση αυτόν και τους οπαδούς του.

Τότε ο αγαθός Πατριάρχης περίλαβεν [ανέλαβε] αυτός την Εταιρία δια-να μην σβέση και την ξακολούθησε και κατηχούσε κ᾿ έστειλε και πιστόν άνθρωπον εις την Ρουσσία κ᾿ εκεί ήταν κι᾿ ο Λιονταρίδης, πιστός του φίλος, του Πατριάρχη και ήταν αξιωματικός της Ρουσσίας.

Και του παράγγειλε να πάγη εις το Όρος [Άγιον Όρος] ο Λιονταρίδης, οπού ήταν κι᾿ ο Πατριάρχης εκεί σιργούνι [εξορία], ν᾿ ανταμωθούν. Έτζι πήρε την άδεια και πήγε εις Όρος. Αφού ανταμώθηκαν με τον Πατριάρχη, τον κατήχησε και τον χεροτόνησε και καλόγερο και του είπε να πάγει εις την Ρουσσίαν ν᾿ απαρατηθή από την δούλεψη και να μιλήση με τον Καποδίστρια και να περάση εις Βλαχιά να πάρη μοναστήρια με νοίκι και να κατηχήση κι᾿ όσους μπορέση και να συνάξη κι᾿ ό,τι χρήματα μπορέση δια-να χρησιμέψουν δια την πατρίδα.

Πήγε εις την Ρουσσία απαρατήθη, μίλησε και με τον Καποδίστρια και εις την Βλαχιά κατήχησε πολλούς και τον Μιχάλβοντα και πήρε και μοναστήρια και σύναξε κι᾿ ως τρία-μιλλιούνια [εκατομμύρια] γρόσια.

Του αποκρίθη ο Πατριάρχης να τα ᾿χη εκεί όσο-να χρειαστούνε.

Ο μακαρίτης ο Ναπολέων [Μέγας Ναπολέων (1769 – 5 Μαΐου 1821)] ο αυτοκράτορας της Γαλλίας, το καύκημα του κόσμου, δια-μέσον του πρέσβυ του τότε Σεμπαστιάνη γράφει του Πατριάρχη εις Κωσταντινόπολη και του λέγει να στείλη να κατηχήση παντού τους χριστιανούς, να είναι ετοιμασμένοι, κι᾿ όταν να είναι καιρός οπού θα κινηθή, να χτυπήσουν κι᾿ αυτείνοι και είναι δικό-τους από Κωσταντινόπολη και κάτου, Γουργαριά [Βουλγαρία], Σερβία, Θεσσαλομακεδονία, Ντουράτζο [Δυρράχιο], Αυλώνα και ολόγυρα αυτά τα μέρη, Ρούμελη, Πελοπόννησο και τα νησιά.

Του αποκρίθη ο Πατριάρχης ότι ξακολουθεί [συνεχίζει, πραγματοποιεί] από καιρό ό,τι του γράφει. Κι᾿ έστειλε και κατηχούσαν.

Η κακή τύχη, απότυχε ο μακαρίτης ο Ναπολέων και νεκρώσανε κι᾿ αυτά.

Αυτό το σκέδιον το ήξερε κι᾿ ο Καποδίστριας από τον Πατριάρχη.

Όταν λευτερώθη [ελευθερώθηκε] τούτο το ολίγον μέρος της Ελλάδος, ο Αυτοκράτορας της Ρουσσίας ήξερε το σκέδιον κ᾿ έβαλε τον Καποδίστρια να ᾿νεργήση εις τους Έλληνες να τον κάμουν κυβερνήτη τους -και τότε τρώνε και το ολίγον το δικό-μας και το πολύ [δηλαδή να μας πάρει η Ρωσία και το απελευθερωμένο λίγο μέρος της Ελλάδας και όλο το υπόλοιπο].

Έγραψε εδώ εις τους Έλληνες ο Καποδίστριας και τελείωσε [έγινε] ο σκοπός του.

Τότε γράφει από τα Παρίσια του Λιονταρίδη ότι πάγει [αναλαμβάνει] κυβερνήτης και ᾿σ το γράμμα του είχε κ᾿ ένα γράμμα του μινίστρου [υπουργού] του Εξωτερκού της Ρουσσίας και του ᾿λεγε να του το δώση κι᾿ ό,τι του ειπή ν᾿ ακολουθήση.

Τότε λέγει ο μινίστρος του Λιονταρίδη ότι «Η θέληση του Βασιλέως μας [του τσάρου] είναι όσα χρήματα έχεις συνασμένα [μαζεμένα] να τα πάρης και να πας σε όλα τα μέρη της Τουρκιάς και να κατηχήσης τους χριστιανούς υπέρ της «Ρουσσίας» και να ξοδιάση κι᾿ αυτά τα χρήματα δι᾿ αυτό το έργον -και τότε κι᾿ αυτούς να λευτερώση η Ρουσσία κ᾿ εμάς.

Ακούγοντας αυτά ο αγαθός Λιονταρίδης αποκρίνεται του υπουργού «Δεν είμαι ορκισμένος δι᾿ αυτό, είμαι να λευτερωθή και να γένη δικόν-της βασίλειον η Ελλάδα».

Τότε τον κρατούνε εκεί πολιτικόν ρέστο [πολιτικό αιχμάλωτο] του πήραν και τα χρήματα. Και στάθη [έμεινε] ρέστο όσο-οπού σκοτώθη ο Καποδίστριας. Τότε απολπίστη [απογοητεύτηκε] από την Ελλάδα η Ρουσσία.

Τότε ο Λιονταρίδης έβαλε σημαντικούς ανθρώπους και μίλησαν ότι μετανόησε κι᾿ εκτελεί [και θα κάνει] ό,τι θέλουν. Και τον έστειλαν να ᾿ρθη εδώ [στην Ελλάδα] να δουλέψη δια την λευτεριά μας.

Όλο το έργο εδώ: http://users.uoa.gr/~nektar/history/tributes/makriyannis/makriyannis_memoirs.htm

 πηγή