+ Αρχιμανδρίτου Εφραίμ Παναούση, Ηγουμένου Ιεράς Συνοδικής Μονής Χρυσοπηγής Καπανδριτίου
«Εγενόμην εν τη νήσω τη καλουμένη Πάτμω διά τον λόγον του Θεού και διά την μαρτυρίαν Ιησού Χριστού», Αποκάλυψις α΄, 9
Η ΝΗΣΟΣ ΠΑΤΜΟΣ
Ο
Θουκυδίδης και ο Στράβωνας μαζί με τον Πλίνιο θα μιλήσουν πρώτοι για
την Πάτμο. Επιγραφή που φυλάσσεται στο Συνοδικό της Μονής του Θεολόγου
αναφέρει ότι ο μυθικός ήρωας Ορέστης μετά το φόνο της μητέρας του
Κλυταιμνήστρας, κυνηγημένος από τις Ερινύες κατέφυγε στην
Πάτμο με πολλούς Αργείους. Από τον 4ο π.Χ. αιώνα υπάρχουν ερείπια και
άλλα λείψανα στο Καστέλι και αλλού, όπως και μαρτυρίες που επιτρέπουν να
συμπεράνουμε ότι η Πάτμος, αν και μικρό νησί, δεν υστέρησε στην
ανάπτυξη των άλλων μεγαλυτέρων νησιών
και πόλεων. Το 2ο π.Χ. αιώνα υποτάσσεται στους Ρωμαίους. Ο πληθυσμός
του αραιώνει και σταδιακά ερημώνει. Με τον καιρό θα χρησιμοποιηθεί ως
τόπος εξορίας. Το μήνυμα της ελπίδας του Ευαγγελίου κόμισε στην Πάτμο ο
αγαπημένος μαθητής του Κυρίου Ευαγγελιστής Ιωάννης ο Θεολόγος.
ΠΕΡΙ ΤΟΥ ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ
Ο
απόστολος της αγάπης, ο Θεολόγος Ιωάννης ήταν γιός του Ζεβεδαίου και
της Σαλώμης. Μαζί με τον αδελφό του Ιάκωβο ήταν αρχικά μαθητές του
Ιωάννου του Προδρόμου και μετά ακολούθησαν το Χριστό. Για το φλογερό του
ζήλο μαζί με τον Ιάκωβο ο Κύριος τους ονόμασε «υιούς
της Βροντής». Ανήκει στην αγαπημένη χορεία των μαθητών. Σ' αυτόν ο
Κύριος θα εκμυστηρευτεί τον προδότη. Μόνον ο Ιωάννης μετά τη σύλληψη του
Χριστού και το διασκορπισμό των άλλων μαθητών θα ακολουθήσει το
Διδάσκαλο εώς το Σταυρό.
Από
εκεί θα παραλάβει την Παναγία μητέρα Του ως νέος της υιός και θα φέρει
αυτήν στα ίδια εώς τη μακαρία Της Κοίμηση. Σύμφωνα με του
Εκκλησιαστικούς συγγραφείς μετά την καταστροφή των Ιεροσολύμων το 70
μ.Χ. ο Ιωάννης θα βρεθεί στην Έφεσο και από εκεί θα εξορισθεί στην
Πάτμο. Στην Έφεσο, όπου επέστρεψε το 97 μ.Χ. συνέχιζε να εργάζεται για
την εδραίωση του Ευαγγελικού μηνύματος. Στον Ευαγγελιστή της αγάπης
αποδίδεται η συγγραφή του τετάρτου κανονικού Ευαγγελίου, οι 3 Καθολικών
Επιστολών, καθώς και η Αποκάλυψις.
Το 95 μ.Χ. επί Ρωμαίου αυτοκράτορος Δομετιανού εξορίζεται στην Πάτμο ο
Ευαγγελιστής Ιωάννης. Το ερημητήριο του είναι κοντά στο λιμάνι. Κατά
την επιταγή του Κυρίου ο Ιωάννης θα υπαγορεύσει στον Πρόχορο την πλήρη
οπτασία των προφητειών, την αποκάλυψη, το τελευταίο βιβλίο της Κ.
Διαθήκης. Το κείμενο της Αποκαλύψεως απευθύνεται στις επτά εκκλησίες της
Μ. Ασίας. Η Αποκάλυψη του Ιωάννου παραμένει και σήμερα ακόμη βιβλίο
αινιγματικό και δυσνόητο. Οι μεγάλοι εκκλησιαστικοί συγγραφείς του 4ου
και του 5ου αιώνα ήταν πολύ επιφυλακτικοί και συνήθως το παρέκαμπταν.
Κυρίαρχο πρόσωπο είναι το εσφαγμένο αρνίο, το Α και το Ω. Θέλημα Του
είναι η προστασία των εκλεκτών από την επίθεση των δαιμονικών δυνάμεων,
εώς την άγνωστη στιγμή της τελικής συγκρούσεως με το Σατανά.
Μας
αποκαλύπτει τις θείες βουλές και τα μέλλοντα για την Εκκλησία
του Χριστού, τους αγώνες της, το θρίαμβο της και τη δόξα της. Αποτελεί
λογοτεχνικό αριστούργημα με τη ζωηρότητα των λόγων και την
εκφραστικότητα των εικόνων. Τα δραματικά γεγονότα που προξενεί ο
διάβολος εναντίον του Χριστού και της Εκκλησίας Του δεν είναι το τέλος
του βιβλίου. Η αποκάλυψη θα ολοκληρωθεί με την ανάσταση των νεκρών,
καθώς και με τον αιώνιο θρίαμβο, την άρρητο δόξα και μακαριότητα των
πιστών στη βασιλεία των ουρανών.
Ο ΟΣΙΟΣ ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ ΤΟΥ ΘΕΟΛΟΓΟΥ
Το
1088 μ.Χ. θα φθάσει στην Πάτμο ο Όσιος Χριστόδουλος εφοδιασμένος με
τρία αυτοκρατορικά χρυσόβουλα του Αλεξίου του Κομνηνού. Εδώ θα ιδρύσει
το περιώνυμο μοναστήρι του Αγ. Ιωάννου του Θεολόγου. Έκτοτε νησί και
μοναστήρι ταυτίζονται. Ο ηγούμενος της μονής είναι ο αυθέντης και κύριος
της Πάτμου. Χάρη στη μοναστική κοινότητα η Πάτμος τον καιρό των
Κομνηνών εξελίσσεται σε επίζηλο πνευματικό κέντρο άρρηκτα συνδεδεμένο με
το Αιγαίο από τον 12ο αιώνα εώς τις μέρες μας.
Η ΑΠΟΚΑΛΥΨΗ ΣΗΜΕΡΑ
Φέτος
συμπληρώνονται 1900 χρόνια. από τη συγγραφή της Αποκαλύψεως. Η ευκαιρία
που δίνεται κομίζει ένα βαθύτατα πνευματικό και θεολογικό νόημα. Το
βιβλίο της Αποκαλύψεως, θεόπνευστο σε δογματικές ηθικές και προφητικές
αλήθειες, προσφέρεται προς «βρώσιν πνευματικήν» στους πιστούς, οι
οποίοι στηρίζονται στην πίστη, παρηγορούνται στις θλίψεις, ενισχύονται
στον πνευματικό τους αγώνα και ζουν με το όραμα του θριάμβου της βασιλείας του Θεού.
περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία, τεύχος Σεπτεμβρίου 1995.
