Η έρημος μιλά στον κόσμο σήμερα...

 + Μοναχού Μωϋσέως Αγιορείτου

  Μεγάλο μέρος του σύγχρονου κόσμου ταλαιπωρείται από προσωπικά αδιέξοδα λόγω ατοπημάτων, διχασμών κι ενός ξενότροπου βίου. Τη δύσκολη αυτή κατάσταση μπορούμε, αν θελήσουμε, ν' αποτινάξουμε με τη βοήθεια των σοφών Γερόντων της ησυχίου ερήμου. Παλαιοί και νεότεροι Γέροντες διακριτικοί και χαριτωμένοι προτείνουν την απαλλαγή από τα πολλά και περιττά και την ανακάλυψη του βάθους μας με τη θεοφώτιστη αυτογνωσία, Μας προσφέρουν τρόπο ζωής αυθεντικό, γαλήνιο και καθαρό. Μας διασαφηνίζουν με την ίδια τη ζωή τους τη χάρη του Ευαγγελίου και κεντρίζουν τις άγνωστες κρυμμένες δυνάμεις όλων μας, όπου κι αν βρισκόμαστε, ό, τι κι αν είμαστε. Οι Γέροντες δεν είναι οι άκαμπτοι ιατροί, που αποφθέγγονται προς τους ασθενείς κι αιχμαλώτους των παθών, αλλά οι ταπεινοί, στοργικοί και τρυφεροί φίλοι των πάντων. Σαν τον ευαγγελικό λόγο τα ρήματα τους απευθύνονται όχι στη μάζα αλλά στο πρόσωπο, όχι στο παρελθόν αλλά στο παρόν, στην ανορθωτική πτώση από τον σκληρό εγωισμό, στη νηφάλια ταπείνωση.

        

                                                            ΚΟΙΝΩΝΙΑ ΑΚΟΙΝΩΝΗΤΗ

      Η αγωνία η πικρή του εγωισμού και το θλιβερό άγχος του ανθρώπου δημιουργεί μιά κοινωνία ακοινώνητη με ατομιστές και μηδενιστές. Οι όσιοι Γέροντες μας ανοίγουν διάπλατα κλειστά παράθυρα, για να δούμε διαφορετικά, ολοκληρωτικά και πιό πέρα. Ν' αναχθούμε από το σφαλέρό «εγώ» στο ευλογημένο «εμείς». Η πορεία από το «εγώ» στο «εμείς» γίνεται συντομότερη κι ευκολότερη με τη βοήθεια και βαθιά γνώση των φίλων αγίων πατέρων.

 

                                                         ΑΛΛΑΓΗ ΕΙΛΙΚΡΙΝΗΣ

  Και μέσα στον κόσμο, δίχως ν' απομονωθεί, μπορεί ο άνθρωπος να απομακρυνθεί σ' ένα ανάλογο μέτρο από τις αφορμές της κακίας. 

Μπορεί ν' αρνηθεί τη ματαιότητα του κόσμου, αδιαφορώντας για τις κοσμικές δόξες και τιμές και να ελευθερωθεί από την ταραχή του πολυμέριμνου βίου, οδηγούμενος στη μακάρια ανάπαυση της αμεριμνησίας. Οι μοναχοί με μεγαλύτερη τόλμη αναχωρούν μόνιμα για την έρημο, μη μισώντας τον κόσμο αλλά το αλλότριο φρόνημα του. Μόνη βέβαια η φυγή δεν είναι σωτηρία, αφού δεν σώζει ο τόπος αλλά ο τρόπος. Τρόπος σημαίνει αλλαγή ειλικρινής, μετάνοια ολοσχερής, γιατί μπορεί η πόλη να κουβαλιέται μαζί μας κι ας κατοικούμε σε μακρινά βουνά. Η πραγματική εγκατάλειψη του κόσμου δεν εξαντλείται στη σωματική μετάθεση αλλά στη νοητική τοποθέτηση, στην απόφαση να μισηθεί η αμαρτία και ν' αγαπηθεί η αρετή και μόνον αυτή. Ακόμη και μέσα στην έρημο οι αββάδες άλλαζαν τόπο για να μη

ενοχλούνται κι από τα παραμικρά και δένονται με κάτι και σταθμεύει ευχάριστα το πνεύμα τους εκεί. Μετακινούνταν προς τη βαθύτερη έρημο , ώστε η φυγή να γίνει αρχή μεγαλύτερης εντρυφήσεως στην εράσμια ησυχία και στην καταξιωμένη από την προσευχή σιωπή. Μέσα στην πολύβουη πόλη η μετακίνηση πρέπει να γίνει μ' ένα τρόπο αποκτήσεως άλλης διαθέσεως προς τον άλλον, που θα συντελείται με την πραγματοποίηση της μεταξύ μας ειρήνης και της προσφοράς αγάπης. Ο αββάς Ποιμήν λέγει: «Κάνε το θέλημα του συνανθρώπου σου και θ' αναπαυθείς».

   Μόνο ένας ταπεινός άνθρωπος μπορεί να βρει ανάπαυση στο θέλημα του άλλου. Η πράξη αυτή θα δίνει χαρά, αν πραγματικά υπάρχει ως αυθόρμητη κίνηση κι όχι ως πρόσταγμα ηθικής καθηκοντολογίας. Η συνεχής αυτή κατεύθυνση προς τον άλλο ραβδίζει το «εγώ» του ανθρώπου και τον αποδεσμεύει από τα πάθη του. Εγκατάλειψη του κοσμικού φρονήματος εδώ σημαίνει καταστροφή του «εγώ». Η άσκηση δεν αποτελεί οδυνηρή πράξη στερήσεως, απομονώσεως και τυπικότητος, αλλά βοήθεια προς γνώση ότι, αν δεν θυσιασθούμε, δεν θα δημιουργήσουμε μιά αυθεντική ζωή. Ο ασκητής επιλέγει αντί του πληρώματος του εγωισμού τη χαρά της κενώσεως και της προσφορά, που αποτελεί συνεχές πελέκημα του «εγώ» και θυσία γεμάτη νόημα και αποτέλεσμα.

  

                                                     ΕΣΩΤΕΡΙΚΑ ΕΛΕΥΘΕΡΟΣ...

    Οι Γέροντες είναι αληθινοί, οι ατόφιοι δηλαδή άνθρωποι, οι φορείς μιάς ζωντανής παραδόσεως, που μας βοηθούν και συντρέχουν, δίχως ν' αποτελούν εξαιρετικές περιπτώσεις λίγων εκλεκτών χαρισματούχων. Μας διδάσκουν τη σεμνότητα της απλότητας, την ωραιότητα του απέριττου, τη χάρη του λιτού, την άνεση της συγκεντρώσεως. Πώς ένας σημερινός άνθρωπος μέσα στις γνωστές δυσκολίες των πόλεων μπορεί να εισέλθει στο μικρό και φτωχό σπίτι του και να αισθάνεται άνετα, ευρύχωρα, πλούσια, αγαπητικά προς τους δικούς του δίχως υπολογισμούς, αναλύσεις κι εκτιμήσεις; Μόνον όταν υπάρχει πνευματική αναγέννηση. Πώς μπορεί ο πολίτης  ν' αποδεσμευθεί από τα πράγματα και τις συνθήκες; Μόνον όταν είναι εσωτερικά ελεύθερος.

                                                              Η ΥΠΟΜΟΝΗ...

   Με το να θυσιάζει κανείς τον εαυτό του για τους άλλους φωτίζει την ύπαρξη του, διασκορπίζει τη μέσα του συννεφιά και λεπτύνει τη συνείδηση. Η υπομονή, η παραδοχή και ανεκτικότητα προς τους άλλους σαν υλικά φωτιάς καίνε τα πάθη μας. Ο ταπεινός υπομένει τους πάντες, ακόμη και τους πιό δύσκολους. Η υπομονή του αγαθού ταπεινού φανερώνει ψυχική απλότητα κι αρχοντιά, που συνοδεύεται από μακροθυμία. Η ανυπομονησία δηλώνει υπεροψία και δεν αφήνει τον άνθρωπο να πλησιάσει γνήσια τον αδελφό του. Όταν πάλι ο Θεός δει αδυναμία στην απόκτηση της υπομονής, απομακρύνει τους πειρασμούς. Η ανυπομονησία επίσης δεν απέχει πολύ από την απελπισία. Η υπομονή κατά τρόπο θαυμαστό θανατώνει την απόγνωση. Δεν είναι πράξη παθητική αλλά κερδοφόρος θυσία και εκούσια παραίτηση από την προσωπική ευχαρίστηση και το αγαπητό θέλημα μας.

 

περιοδικό Πειραϊκή Εκκλησία (έτος 1995)