Η πρωτότυπη αυτή εικονογραφική παράσταση, έργο του αγιογράφου Νικολάου Βλαχάκη, βρίσκεται στην είσοδο του Ιερού Παρεκκλησίου του Οσίου Αμφιλοχίου του εν Πάτμω της ενορίας του Αγίου Νείλου Πειραιώς. Εικονίζεται ο Πειραιάς, πλαισιωμένος από Αγίους που συνδέονται με αυτόν.
Στην εικόνα αυτή, βλέπουμε τον Απόστολο Παύλο να εισέρχεται στον «πολυκάταρτο» λιμένα του Πειραιά. Στην είσοδο του λιμένος δεσπόζει η μορφή του Πολιούχου της πόλεώς μας, του Αγίου Σπυρίδωνος, επισκόπου Τριμυθούντος, η οποία προβάλλει μέσα από την παλαίφατη Ιερά Μονή του, στην θέση της οποίας βρίσκεται ο σημερινός Ιερός Ναός του πολιούχου. Με την Ιερά αυτή Μονή, συνδέεται ο Όσιος Σεραφείμ ο Δομβοΐτης, ο οποίος στην ακτή, έμπροσθεν της Μονής, τέλεσε αγιασμό και απάλλαξε την Αττική από σμήνος φθοροποιών ακρίδων. Λίγο παραπέρα, έχει ιστορηθεί ο Ιερός Ναός του Συμπολιούχου της πόλεως, του Αγίου Νικολάου, αρχιεπισκόπου Μύρων της Λυκίας, προστάτου της Ναυτοσύνης. Το λιμάνι του Πειραιά προσεγγίζει μία λέμβος, η οποία φέρει το ιερό σκήνωμα του Πασχαλίου Αμνού της Αναστάσεως του Γένους, του Αγίου Ιερομάρτυρος Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Γρηγορίου του Ε΄, το οποίο παρέμεινε στο λιμένα του Πειραιά, από τις 14 έως τις 25 Απριλίου 1871. Έξω από τον Ιερό Ναό του Αγίου Νικολάου, αγιογραφήθηκε η ιερά μορφή του εν Αγίοις Πατρός ημών Νεκταρίου Μητροπολίτου Πενταπόλεως, του θαυματουργού. Ο Άγιος Νεκτάριος ιερουργούσε και κήρυττε τακτικά στον Πειραιά, και άφησε έντονο το αποτύπωμά του, στην πόλη του Πειραιά. Λίγο παραπάνω ιστορείται ο παλαιός Ιερός Ναός της Αγίας Τριάδος Πειραιώς, στην θέση του οποίου έχει ανεγερθεί ο νέος Καθεδρικός Ναός της Μητροπόλεως Πειραιώς. Έξω από τον Ναό της Αγίας Τριάδος, εικονίζεται ο Όσιος Γερβάσιος Παρασκευόπουλος, ο οποίος ως Πρωτοσύγκελλος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, λειτουργούσε και κήρυττε στον Ιερό Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδος Πειραιώς. Με την πόλη του Πειραιά, συνδέθηκαν οι Όσιοι, Ιωσήφ ο Ησυχαστής και Πορφύριος ο Καυσοκαλυβίτης, καθώς αμφότεροι ήλθαν σε νεανική ηλικία στον Πειραιά με σκοπό να εργασθούν και να βοηθήσουν τις οικογένειές τους. Ο Όσιος Ιάκωβος (Τσαλίκης) ο εν Ευβοία, ο οποίος εικονίζεται δίπλα στον Ιερό Ναό Αγίας Παρασκευής Ν. Καλλιπόλεως, στον οποίο υπάρχει Ιερό Παρεκκλήσιο αφιερωμένο σε εκείνον, μαζί με τους έτερους δύο νέους Οσίους, Πορφύριο Καυσοκαλυβίτη και Παίσιο Αγιορείτη, στον Πειραιά υπηρέτησε την στρατιωτική του θητεία. Ο Όσιος Ιερώνυμος ο Σιμωνοπετρίτης είναι ο μοναδικός Άγιος, ο οποίος κοιμήθηκε στην πόλη του Πειραιά, ανήμερα των Θεοφανείων του 1957. Ο Όσιος Αμφιλόχιος ο εν Πάτμω, ο οποίος ιστορείται έξω από τον Ιερό Ναό Αγίου Νείλου Πειραιώς κρατώντας το Ιερό Παρεκκλήσιό του, επισκεπτόταν τακτικά τον Πειραιά. Για μικρό χρονικό διάστημα έμεινε στον Πειραιά, ο Όσιος Σάββας ο εν Καλύμνω, ο οποίος εικονίζεται δίπλα στον Ιερό Ναό Παναγίας «Ρόδον Αμάραντον», στον οποίο τιμάται πανηγυρικά η εόρτιος μνήμη του. Με τον Πειραιά συνδέεται ποικιλοτρόπως και ο Όσιος Γεράσιμος ο Υμνογράφος, ο οποίος πλην της διαμονής του, κατά τα νεανικά του χρόνια, ως μοναχός βίωσε στην πόλη μας θαύμα του Αγίου Σπυρίδωνος και στην εικόνα αυτή τοποθετείται δίπλα στο Ιερό Παρεκκλήσιο των Αγίων Αναργύρων Ν. Καλλιπόλεως. Στο βάθος της εικόνας διακρίνεται η Ακρόπολη, επισημαίνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την άρρηκτη σχέση του Πειραιά με την Αθήνα. Στην αριστερή πλευρά της εικόνας διακρίνεται ο Ιερός Ναός Αγίου Διονυσίου Πειραιώς, ενώ στην άκρη της δεξιάς πλευράς φαίνεται ο λόφος της Καστέλλας με τον Ιερό Ναό του Προφήτου Ηλιού.
Οι Άγιοι παρηγορούν την θλίψη του κόσμου, φωτίζουν τα σκοτάδια, προσφέρουν σε όλους εμάς αφειδώλευτα Αναστάσιμη ελπίδα και ανώλεθρη χαρά, κυρίως όμως φανερώνουν την αγάπη του Θεού για τον κόσμο. Όλοι οι προαναφερθέντες Άγιοι αποτελούν τους ακοίμητους πρέσβεις του Πειραικού κλήρου και λαού προς το Εσφαγμένον Αρνίον, τον Κύριον Ημών Ιησού Χριστόν. Είθε να πρεσβεύουν για όλους μας. Αμήν.
Οι Άγιοι παρηγορούν την θλίψη του κόσμου, φωτίζουν τα σκοτάδια, προσφέρουν σε όλους εμάς αφειδώλευτα Αναστάσιμη ελπίδα και ανώλεθρη χαρά, κυρίως όμως φανερώνουν την αγάπη του Θεού για τον κόσμο. Όλοι οι προαναφερθέντες Άγιοι αποτελούν τους ακοίμητους πρέσβεις του Πειραικού κλήρου και λαού προς το Εσφαγμένον Αρνίον, τον Κύριον Ημών Ιησού Χριστόν. Είθε να πρεσβεύουν για όλους μας. Αμήν.
π. Δ. Ε. Μ.
